Gedachten & Hersenspinsels

Romantische Verlichting (nee, geen kaarslicht)

Ik ben een rationalist.
Denk ik.
Voila, daar heb je ‘t al.
Ik heb laatst een boek gelezen getiteld “De Rationalist”. Het hoofdpersonage werd geïntroduceerd als rationalist, maar ik vond hem aan het eind van het boek veel meer een gevoelsmens, terwijl de vrouw die werd voorgesteld als Romantica uiteindelijk heel berekenend bleek te zijn.

Volgens mij ben ik het gevoelsmens dat zich verschuilt achter logica en rede uit pure angst voor de excessen van emoties. Ik kan niet op een berg staan en van het uitzicht genieten met een wat gezonde hoogtevrees, omdat ik ga staan beredeneren hoe ver ik naar beneden zou kunnen vallen, met wat voor snelheid en versnelling, hoe hard ik neer zou komen, wat ik allemaal zou kunnen breken en hoe lang ‘t zou duren voordat ‘t weer genezen zou zijn, of ik ‘t überhaupt zo overleven.
Ik ben een escapist. Geen Romantisch escapist, zoals in de vroege 19e eeuw, toen intellectuelen zichzelf en de maatschappij ontvluchtten door zich te verliezen in de natuur waarin je toen nog terecht kon komen als je de stad verliet. Ik ontvlucht mijn eigen geluk en mijn eigen verdriet, mijn toppen en mijn dalen, door me te verliezen in een doolhof van logische redeneringen en afstompende rede.

Ik weet niet wie ooit de term ‘Verlichting’ heeft bedacht voor het tijdperk van de rede, maar die perso(o)n(en) zou(den) we geestverruimende middelen moeten voeren (die de Romantici waarschijnlijk in overvloed vonden tijdens hun beschaving-ontwijkend gedrag), om hem erop te wijzen dat de enige waarheid de ervaring is.

Ik heb ooit eens een film gezien - “Falkenburg Farewell” - waarin een jongen, na de beste en mooiste zomer ooit te hebben beleefd, zichzelf door het hoofd schoot. Omdat hij niet geloofde dat hij ooit weer zo gelukkig zou kunnen worden.

Of zal ik gewoon ophouden met denken in extremen en gewoon… gewoon…

…wat eigenlijk?

Gewenning

Wat als liefde niet meer is dan gewenning? Mensen die veel met elkaar omgaan, constant bij elkaar in de buurt zijn, elkaar de ogen wel uit kunnen krabben op den duur, maar niet bij elkaar weg willen. Is dat liefde? Of twee mensen die bij gebrek aan beter genoegen nemen met elkaar, omdat ze nou eenmaal toch vaak bij elkaar in de buurt zijn en het vertrouwen van de herkenning verwarren met de vonk van liefde.
Als liefde gewenning is, maakt het niet uit met wie je begint. Uiteindelijk komt het dan allemaal toch op hetzelfde neer: het vertrouwde gezicht, de bekende stem, de aanraking waarvan je je niet meer voor kunt stellen dat die ooit van iemand anders was of ooit van iemand anders zal zijn. Dat is wat liefde maakt, in de praktijk.
In theorie zijn het uitgestrekte rozenvelden met hier en daar wat doorns, want ach, dat hoort er natuurlijk bij. Uitgestrekt velden met hier en daar een klimboom met een schommel, een meertje, een kronkelig pad naar de horizon, dat je samen volgt, hand in hand. En soms verdwaal je en soms struikel je, want dat hoort er natuurlijk allemaal bij. In theorie zul je ook alleen gaan houden van iemand om wie hij is, om hoe hij doet, om hoe hij lacht en eruitziet, om wat hij zegt en waarom.

Maar in de praktijk zul je gaan houden van degene die het dichtst bij is. Die je de meeste aandacht geeft. De weg van de minste weerstand wordt ook gevolgd door de liefde. Juist door de liefde. Want als er iets is waar liefde niet tegenkan, dan is ‘t weerstand. Ik weet niet wie ooit heeft bedacht dat liefde alles overwint, maar het is de grootste leugen ooit bedacht. Liefde overwint niks. Liefde lijdt. Gewenning, routine, gewoonte, dat overwint. De gewenning tegen hem aan te kruipen voor je in slaap valt. De routine hem een kus te geven als je hem ziet. De gewoonte om hem te geven, alsof hij ook maar iets heeft gedaan of betekend waardoor hij dat zou kunnen verdienen.
En zelfs wanneer die gewoonte wordt doorbroken - door één van beiden of beiden ongeveer tegelijkertijd - dan nog blijft ze in stand. Alleen niet meer met dezelfde persoon, maar met een ander. Een vergelijkbaar iemand, of juist totaal niet. Eigenlijk doet het er ook niet toe. Het gaat immers toch niet om wie, maar om wat. Het knuffelen, het zoenen, het vrijen, het samen ervaren, het delen, het aanraken, het huilen, het lachen. Pure gewenning. Uiteindelijk kan dat met iedereen. Bij sommigen iets sneller dan bij anderen. Maar de mens is niet gebouwd op eenzaamheid. Als haten of onverschilligheid te lang duurt, gaat men liefhebben. Om het even wie.

Ik zal nooit weten of je van mij hebt gehouden, houdt of zult houden. Nooit, waarschijnlijk.

Het Meisje & de Maskerman

Ik klopte aan bij zijn Ivoren Toren, met een verwachting van ontdekkingen, een antwoord voor mijn nieuwsgierigheid, verhalen voor mijn zucht naar avontuur. Misschien verwachtte ik zelfs inspiratie te vinden binnen die ivoren muren. Inspiratie en uiteindelijk - wie weet, ik hoopte - erkenning.

Hij deed niet open, maar stond me wel te woord. Hij schreeuwde vanaf het balkon van zijn Ivoren Toren naar beneden, zijn handen als een toeter aan zijn masker, op de plek van zijn mond.

“Wie ben je? Wat wil je?”
“Ik ben nieuwsgierig,” zei ik, “en ik wil leren.”
“Wat doe je hier dan, kind? Wij zijn slechts de boekhouders, de bewakers, die alles weten en niets meer leren. Ga leren, klein onwetend schepsel, opdat je ooit deze toren zult kunnen betreden.”

Hij had gelijk en ik wist het, maar dat was niet wat zo’n pijn deed. Wat echt stak, prikte, brandde, was zijn medelijden met een dergelijk onwetend, infantiel mensje dat hij voor zijn deur zag staan. Even, heel even maar, was ik hem en keek op mij neer en ik verachtte zijn medelijden, dat een moment het mijne was. Ik boog mijn hoofd en liep weg, in de wetenschap, de onwrikbare zekerheid, dat hij me hoofdschuddend na zou kijken, tot ik mijn horizon zo ver had verlegd, dat ik uit zijn blikveld was verdwenen.

Ik probeerde mezelf te kalmeren met de gedachte dat de Ivoren Toren waarschijnlijk toch leeg was van binnen. Leeg en tochtig en galmend als een schreeuw om hulp in een lege borstkas. Maar vooral koud, zo koud…

Ik huiverde, liep naar het strand en bouwde een zandkasteel.

Cloud.

Vandaag ben ik een wolk. Niet zomaar een, maar een donkere, zware wolk op een triestige herfstdag. Ik ben zwaar en ik sleep en trek mezelf voort, doe mijn best mezelf bij elkaar te houden, ondanks het plagerige trekken en duwen van de wind. Er hoeft maar één obstakel te zijn, ‘t hoeft maar een paar graden af te koelen en ik stort in een geweld van tranen ter aarde.

Was ik maar van suikerspin of slagroom of donzen veren. Maar die tijd heb ik gehad.

Misschien moet ik mezelf ook maar gewoon laten vallen. Niet proberen zo hoog mezelf bij elkaar te houden, tegen alle natuurwetten en logica in. Misschien moet ik maar gewoon een rivier worden en zien waarheen ik stroom.
Ja, dat lijkt me een goed plan.